Historia zboru luterańskiego w Skoczowie

29 maja 1850 roku zawiązał się komitet budowy kościoła w Skoczowie, w skład którego wchodzili: Mateusz Kukucz, Jerzy Liszka, Paweł Kozieł (pierwszy kurator zboru), Jerzy Gurniak, Józef Baron. Mijały jednak lata i dopiero w roku 1862 po pokonaniu wielu trudności i przeszkód w załatwianiu wszystkich formalności oraz po wydaniu przez cesarza Franciszka Józefa w 1861 roku tzw. patentu protestanckiego, który zrównywał w prawie Kościół ewangelicki z katolickim, otrzymano zezwolenie na budowę świątyni. Kamień węgielny pod budowę położono 31 maja 1863 roku. Grunt ofiarowali Jerzy i Katarzyna Morcinkowie, drewno Jan Stonawski z Pogórza i baron Zohel z Grodźca. Plan budowy sporządził architekt Josef Horky z Wiednia, zaś kierownictwo budowy objął Emanuel Rost z Białej. Budowa postępowała szybko i już po dwóch latach w roku 1865 została ukończona. 1 listopada 1865 roku bielski pastor superperintendent ks. Karol Samuel Schneider w asyście ks. seniora Teodora Haasego w obecności tysięcy wiernych dokonali uroczystego poświęcenia skoczowskiego kościoła, który otrzymał imię Świętej Trójcy. W tym samym okresie zbudowano także budynek plebanii, tuż obok kościoła, a w 1870 roku poświęcona została szkoła ewangelicka, którą postawiono naprzeciwko bliźniaczego budynku wspomnianej już plebanii. Pierwszym pastorem zboru został w 1866 r. ks. Jan Karzeł, rodem z Wędryni. Skoczowski zbór liczył wówczas ok. 2200 członków, a określany był jako zbór polski. Nabożeństwa wygłaszane były w języku polskim i tylko raz w miesiącu w języku niemieckim dla około 100 niemieckich zborowników. Do parafii należą także trzy wybudowane później kościoły filialne w okolicznych wsiach: w Dębowcu, Simoradzu i Pierśćcu, które służą do dzisiaj miejscowej społeczności.

Obecnie skoczowski zbór liczy około 4000 wiernych (jest drugą co do wielkości parafią w polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim). W parafii organizowane są różne formy działalności: szkółki niedzielne, spotkania młodzieżowe w Skoczowie i Dębowcu, zespoły muzyczne i chóry, zebrania kobiet, spotkania dla małżeństw itd. W parafii działa kilka chórów i zespołów: dziecięcy chórek „Nadzieja”, dwa zespoły młodzieżowe: „Dla Niego”, „Zespół Dzwonków”, chór filiału w Dębowcu, a w Skoczowie najstarszy z chórów: żeński, męski i mieszany chór „Gloria”. W Domu Katechetycznym mieści się sala parafialna, w której odbywają się główne spotkania parafialne, a także biblioteka, gdzie można wypożyczać książki, kasety magnetofonowe oraz filmy o treści religijnej. Służbę w parafii nie pełnią tylko i wyłącznie księża, ale zaangażowani są także świeccy pracownicy, radni parafialni, ewangeliści, grupa młodzieżowa, chórzyści, nauczyciele szkółkowi i wielu innych, którzy całym swoim życiem chcą służyć Bogu a także zborowi.

PASTORZY ZBORU

Dotychczas urząd proboszcza (pastora), sprawowało dziesięciu księży (w tym trzech administratorów) byli to:

Ks. Jan Karzeł – pierwszy skoczowski pastor, swój urząd pełnił w latach 1866-1888. Pochodził z Wędryni. Za jego kadencji dokończono budowę plebanii oraz szkoły ewangelickiej, a także powołano do życia gminy cmentarne w Dębowcu, Simoradzu, Pierśćcu i Kowalach. Był prekursorem ekumenizmu na terenie parafii. Zmarł w 1888 roku, w wieku 47 lat. Pochowany został na starym cmentarzu ewangelickim, przy ul. Cieszyńskiej.

Ks. sup. dr Andrzej Krzywoń – proboszcz w Skoczowie w latach 1889-1912. Pełnił także obowiązki seniora śląskiego przez 21 lat, a przez ostatnie lata obowiązki superintendenta morawskośląskiego. Pochodził z Trzycieża. W okresie jego służby założono w 1903 r. nowy cmentarz ewangelicki w Skoczowie, a w 1904 r. Ewangelicki Dom Sierot, przy ul. Schodowej, wybudowany dzięki pomocy zasłużonego burmistrza i jednocześnie kuratora zboru Karola Sohlicha.

Ks. Józef Gabryś

Ks. Józef Gabryś – najdłużej sprawujący funkcję pastora zboru, bo w latach 1912-1945. Pochodził z Drogomyśla. Był redaktorem czasopisma ślązakowskiego „Nowe Czasy”, które kolportowane było w zborach proślązakowskich i niektórych proniemieckich. W 1930 roku kurator Karol Wania, ofiarował nowy spiżowy dzwon, zaś pozostałe dwa ofiarowali zborownicy. W tym okresie zostały zbudowane kaplice w Dębowcu, Simoradzu i Pierśćcu oraz kościół w Wieszczętach. W okresie II wojny światowej, w wyniku działań wojennych, skoczowskie budynki parafialne wraz z kościołem uległy poważnym uszkodzeniom. W 1945 r. gdy Armia Czerwona zbliżała się do Skoczowa, ks. Gabryś opuścił miasto i udał się do Niemiec, gdzie zmarł w 1963 r.

Ks. Gustaw Broda – przejął administrowanie podzielonym po wojnie zborem w którym walczyły między sobą stronnictwa śląskie, niemieckie i polskie. Pochodził z Dębowca. Zaczął pełnić funkcję proboszcza w roku 1945. W czasie wojny współpracował z Batalionami Chłopskimi. Za jego kadencji w warunkach powojennych wyremontowano podniszczony kościół oraz plebanię, a także rozpoczęto odbudowę zniszczonego kościoła w Wieszczętach. Ks. Broda był pastorem w Skoczowie do 1956 r.

W okresie 1956 do 1959 roku parafią administrowali ks. Leopold Raabe i ks. Otto Kubaczka

Ks. Jan Noga – objął urząd proboszcza 1 listopada 1959 roku. Pochodził z Bystrzycy. Zapamiętany przez zborowników jako dobry organizator życia parafialnego oraz niestrudzony budowniczy. Za jego czasów dokonano pełnego remontu skoczowskiego kościoła na zewnątrz i wewnątrz. Zainstalowano ogrzewanie i wprowadzono radiofonizację. Równolegle z odnową kościoła postępowała budowa nowego domu katechetycznego, zlokalizowanego za plebanią, odnowiono kaplice w Simoradzu i Dębowcu. Powstał także budynek parafialny w Wieszczętach-Kowalach oraz salka katechetyczna w Simoradzu. Rozpoczęto budowę nowego kościoła w Pierśćcu. Ks. Noga był twórcą wielu pieśni i wierszy. Swoją funkcję pastora piastował do 1 stycznia 1986 r., kiedy to ze względu na poważną chorobę przeszedł na emeryturę. Zmarł nagle. Stało się to 7 stycznia 1987 r. Ksiądz Jan Noga spoczął na skoczowskim cmentarzu, przy ul. Cieszyńskiej.

Ks. konsenior Andrzej Czyż – pełniący funkcję skoczowskiego proboszcza w latach 1986-2002. Pochodzi z Wisły. Za jego kadencji dokończono budowę i poświęcono nowy kościół w Pierśćcu, jak również dokonano modernizacji już nie kaplic, a kościołów w Dębowcu i w Simoradzu. W latach 1987-1988 dokonany został remont plebanii w Skoczowie, a później także budynku dawnej szkoły ewangelickiej. W budynku powstało mieszkanie dla księdza, sala młodzieżowa, sala chórowa wraz z kuchnią, oraz salki szkółkowe. Pełnił przez 10 lat odpowiedzialną funkcję konseniora (zastępcy seniora, którego można dzisiaj porównać do funkcji biskupa diecezji). Przez dwie kadencje był członkiem Synodu Kościoła. Staraniem ks. Andrzeja Czyża i ks. Ryszarda Janika z Jaworza w 1994 roku utworzona została samodzielna parafia w Wieszczętach-Kowalach. Przeszedł na emeryturę w 2002 roku.

Ks. Adam Podżorski – pełniący wcześniej urząd proboszcza w Wołczynie, niedaleko Opola, a od 2002 roku jako pastor parafii w Skoczowie. Pochodził z Ustronia. W latach 2001-2014 pełnił funkcję duszpasterza ewangelizacyjno-misyjnego diecezji cieszyńskiej. Był wieloletnim wykładowcą Szkoły Biblijnej w Dzięgielowie, gdzie prowadził wykłady z zakresu biblistyki i homiletyki oraz języka greckiego, co było jego wielką pasją. Zajmował się także wykładaniem Księgi Objawienia św. Jana. Był rówież zaangażowany w prowadzenie seminariów i wykładów biblijnych na Tygodniach Ewangelizacyjnych w Dzięgielowie. Ksiądz Adam Podżorski zmarł 26 sierpnia 2018 r. po ciężkiej chorobie, kilka miesięcy przed planowanym przejściem na emeryturę. Spoczął na skoczowskim cmentarzu przy ul. Cieszyńskiej.

W 2018 r. przez kilka miesięcy, do czasu wyboru nowego proboszcza, funkcję administratora pełnił biskup diecezji cieszyńskiej ks. dr Adrian Korczago.

Ks. dr Alfred Borski – wcześniej pastor parafii luterańskiej w Szczytnie na Mazurach. Pochodzi z Pszczyny. Wybrany na proboszcza parafii ewangelicko-augsburskiej w Skoczowie, podczas wyborów, które odbyły się 23 września 2018 roku. Wprowadzony w urząd dnia 18 listopada 2018, w czasie uroczystego nabożeństwa w Skoczowie.

 

KURATORZY ZBORU

Paweł Kozieł 1862-1862
Karol Kukucz 1862-1893
Karol Sohlich 1893-1910
Paweł Wania 1910-1935
Jan Stonawski 1935-1945
Adam Polok 1945-1950
Karol Berek 1950-1952
Jan Oczadły 1952-1958
Józef Jany 1958-1976
Jan Wojnar (ze Skoczowa) 1976-1979
Karol Mrózek 1979-1988
Jan Wojnar (z Simoradza) 1988-1996
Andrzej Krehut 1996-2012
Ryszard Macura 2012 – nadal

KOŚCIOŁY NALEŻĄCE DO PARAFII EWANGELICKO-AUGSBURSKIEJ W SKOCZOWIE:

Kościół Świętej Trójcy w Skoczowie (parafialny)

Data położenia kamienia węgielnego pod budowę: 31 maja 1863

Data poświęcenia: 1 listopada 1865

Kościół Zbawiciela w Dębowcu (filialny)

Data poświęcenia: 1912

Data rozbudowy: 2000

Kościół Zesłania Ducha Świętego w Simoradzu (filialny)

Data poświęcenia: 1928

Kościół w Pierśćcu (filialny)

Data poświęcenia pierwszego budynku: 1914

Data poświęcenia obecnego budynku: 1989